Nieobecni sąsiedzi – „szlakiem cmentarzy”

PROPOZYCJE TRAS SAMOCHODOWYCH SZLAKIEM ZABYTKOWYCH CMENTARZY PRAWOSŁAWNYCH

TRASA 1 Polesie – wariant I 

Po drodze wiele jezior, trasa biegnie wokół Poleskiego Parku Narodowego, jest tez okazja zobaczyć kilka ciekawych świątyń.

104 km, ok 1 h 30 min – h 50 min jazdy link do mapy:

1) Dratów, nowy cmentarz

Zwiedzanie warto zacząć od cerkwi pw. św. Mikołaja z końca XIX w. Obok cmentarz wojenny.

Nowy cmentarz znajduje się na pn wschód od cerkwi, dojazd drogą szutrową. Cmentarz użytkowany. Na cmentarzu zachowało się kilka kamiennych nagrobków z miejskich warsztatów oraz kilka przykładów nagrobków drewnianych „udających kamienne” najpewniej dzieła nieznanego rzemieślnika aktywnego w okresie międzywojennym w tych stronach. Więcej podobnych pomników na cmentarzu rzym-kat w Kijanach Omówienie i szczegółowa inwentaryzacja cmentarza – link

2) Dratów – starszy cmentarz

Położony na pn- zachód od nowego, po wschodniej stronie drogi szutrowej. Cmentarz jest ogrodzony i często zamknięty – o kontakt z opiekunem cmentarza można pytać w lubelskiej parafii prawosławnej/kancelarii archidiecezji przy ul. Ruskiej. Zachowało się kilka ciekawych, wysokiej klasy nagrobków kamiennych z lubelskich warsztatów profesjonalnych

3) Lejno

Położony ok 80 m na północ od drogi. Uwagę zwraca misterny nagrobek Julii Tonkiel z piaskowca i żeliwa z motywem bluszczu oraz żeliwna płyta w ogrodzeniu.

Po drodze do Holi cerkiew w Sosnowicy, w pobliżu również cmentarz

4) Hola

W sąsiedztwie drewniana cerkiew św. Antoniego Pieczerskiego i św. Męczennicy Paraskiewy oraz skansen, na cmentarzu kaplica z XIX w. Liczne nagrobki kamienne i betonowe, zarówno profesjonalne z piaskowca i granitu, jak i rzemieślnicze, betonowe, a także archaiczne formy z kamienia

5) Lubień

Lokalne formy betonowe i monumentalne krzyże drewniane z kutymi zwieńczeniami. Wysokiej klasy nagrobki żeliwne i kamienne

6) Wyryki- Adampol

W lesie po wschodniej stronie drogi. Przy wjeździe do lasu tablica o cmentarzu i wysoki dębowy krzyż. Wcześniej wśród zabudowy znajduje się również cmentarz w Wyrykach Woli

7) Suchawa

Cerkiew z ciekawymi malowidłami na blasze, cmentarz na wsch. od cerkwi Jeden z bardziej malowniczo położonych cmentarzy w regionie. Krajobraz kształtują wysokie drewniane krzyże

8) Wytyczno

Sąsiaduje z cmentarzem wojennym z 1939

9) Andrzejów

Cmentarz znajduje się na wczesnośredniowiecznym grodzisku

TRASA 2. Polesie – cz. II

link do mapy 70 km

Trasa może być przedłużeniem trasy nr 1. i zaczynać się na cmentarzu w Andrzejowie

1_) Cmentarz praw. w Wereszczynie, zachowany szczątkowo
(dokładna inwentaryzacja cmentarza – link)

2_ ) Cm. praw. w Tarnowie: ciekawe nagrobki z piaskowca – płyty poziome.

3) Cm. Praw. w Syczynie – sąsiaduje z cm. katolickim, na wzniesieniu

Po drodze również cmentarz w Kolonii Busówno – przylega od wschodu do drogi z Wólki Tarnowskiej do Wierzbicy

4) cm. praw. w Pniównie

5. Cmentarz unicki i prawosławny w Olchowcu

6. Cm. praw. w Cycowie

7. Cment. ewangelicki w Cycowie, ul. Nowa

8, cmentarz praw. w Świerszczowie
(dokładna inwentaryzacja cmentarza – link)

TRASA 3: POLESIE NADBUŻANSKIE PĘTLA LASÓW SOBOBORSKICH

Co na trasie? Trasa prowadzi dookoła niedoszłego, a może przyszłego Sobiborskiego Parku Narodowego, cmentarze położone są wśród bagien, podróżujemy skrajem Doliny Bugu. Zobaczymy resztki lasu drewnianych krzyży, dziesiątki kowalskiej roboty krzyżyków – to najbardziej typowe dla tego regionu.

Link do mapy 83 km

  1. Cm praw. w Suchawie (por. trasa nr 1 p. 7)
  2. Cm w Sobiborze – dojazd drogą leśną od leśnictwa. Mnóstwo potężnych krzyży drewnianych i przykład tego jak banalne betonowe odlewy tworzą piękny, treściwy krajobraz.
  3. cm. w Zbereżu – dojazd lub dojście drogą leśną przy kapliczce pomniku „Żelaznego”, na cmentarzu m.in lapidarium kowalskich krzyżyków (dokładna inwentaryzacja cmentarza – link)
  4. cm. w Kosyniu, ok 300 m za cmentarzem katolickim – lapidarium krzyżyków kowalskich i jedno z najbardziej uroczych dzieł poezji cmentarnej na Polesiu.
  5. cm. w Uhrusku-Kobylicach + ew. cm katolicki, kościół i cerkiew w Uhrusku
  6. cmentarz praw. w Hańsku

TRASA 4 POGRANICZE BIŁGORAJSKO – GALICYJSKIE

Co zobaczymy? Większość przebiegu to cmentarze z nagrobkami z ośrodka józefowskiego, końcówka to dominacja krzyży bruśnieńskich. Trasa daje możliwość obserwacji różnic wynikających z odrębnej historii – przynależności do różnych zaborów – różnice religijne, różne języki, różne nagrobki, teologia

  Link do mapy        97 km

  1. Biłgoraj lapidarium i kompleks cmentarzy przy ul. Lubelskiej
  2. Sól, cmentarz prawosławny nad rzeką Ładą (inwentaryzacja cmentarza – link)
  3. Księżpol, cm. prawosławny
  4. Chmielek, cm. prawosławny
  5. Babice, cm praw. nowy (pomniki – upamiętnienia zmarłych na obczyźnie (inwentaryzacja cmentarza – link)
  6. Babice – stary cmentarz unicki i prawosławny (inwentaryzacja cmentarza – link)
  7. Różaniec cm. unicki i prawosławny (inwentaryzacja cmentarza – link) Uwaga – dojazd możliwy drogą bitą od zachodu lub przez teren szkoły
  8. W Obszy resztki starego cmentarza unickiego, potem prawosławnego – po wschodniej stronie kompleksu „Zagrody”
  9. Zamch – zespół cmentarzy
  10. – Wjeżdżamy do Galicji – dwa cmentarze w Lublińcu – nagrobki bruśnieńskie
  11. Huta Różaniecka i ciekawe krzyże bruśnieńskie przy ruinach cerkwi
  12. ew. zamiast kierunku na Hutę/Susiec można odwiedzić drewniane cerkwie i cmentarze w Żukowie, Gorajcu, Bruśnie Nowym i najbogatszy z z cmentarzy w tej części kraju – cmentarz greckokatolicki w Bruśnie Starym

TRASA 5: DZIKIE POLA I POGRANICZE NA POGRANICZU

67 km Link do mapy

Co na trasie? rajd przez tzw. Dzikie Pola skrajem dawnej Galicji (imperium kamieniarzy z Brusna) i Kongresówki (imperium kamieniarzy z Józefowa).
Trasa daje możliwość obserwacji różnic wynikających z odrębnej historii – przynależności do różnych zaborów – różnice religijne, różne języki, różne nagrobki, teologia . Na trasie szereg przepięknych drewnianych cerkwi greckokatolickich. Uwaga! Fragment między cerkwią w Mycowie a Dłużniowem może być trudno przejezdny – warto rozważyć wariant powrotu na trasę dołhobyczowską (Chochłów) i dojazdu do Dłużniowa asfalt
em

  1. Cmentarz prawosławny w Telatynie
  2. Wjeżdżamy do Galicji i wszystko sie zmienia. Cmentarz gr-kat w Ulhówku z rzeźbą św. Pawła
  3. Cerkiew w Korczminie (po drodze po lewej stronie cmentarz w Korczminie
  4. Cerkiew w Budyninie, w pobliżu również cmentarz gr-kat
  5. Cmentarz gr-kat w Chłopiatynie (wcześniej przy zjeździe z głównej drogi również cerkiew w Chłopiatynie) – na przeciwko okropna wieża widokowa z której widać np cerkiew w Dłużniowie
  6. Cerkiew i cmentarz przycerkiewny w Mycowie (z wprowadzającą w błąd tablicą za to jeden z bardziej fotogenicznych obiektów na trasie)
  7. Cmentarz gr-kat w Mycowie ze słynną kaplicą
  8. Cmentarz gr-kat w Dłużniowie z bogactwem rzeźb figuralnych i cerkiew w Dłużniowie
  9. Gdzieś koło Oszczowa wjeżdżamy do Kongresówki i znów wiele się zmienia. To jest moment na dostrzeżenie wielowymiarowego piętna historii w krajobrazie od różnic polityki narodowościowej i religijnej zaborców po intensywność walk z UPA i przebieg wysiedleń ludności po II wś.
  10. Cmentarz w Dołhobyczowie, wcześniej po lewej odnowiona cerkiew prawosławna w Dołhobyczowie
  11. Cmentarz w Prehoryłem z jednym z najstarszych nagrobków na Lubelszczyźnie (wcześniej przy drodze cmentarz w Gołębiu/Hołubiu)
  12. katolicko-prawosławny cmentarz w Kryłowie (można zrobić skok w bok do św. Wilka z Mikołajem lub na zamek na wyspie.

TRASA 6 – PO CZARNEJ ZIEMI

Trasa zaczyna się w Kryłowie i może być przedłużeniem trasy 5. Wiedzie przez okolice Hrubieszowa znane z urodzajnej gleby, ale też najtragiczniejszego na Lubelszczyźnie przebiegu konfliktu polsko-ukraińskiego. Czarna to w tym przypadku także spalona ziemia. Zobaczymy bogactwo form nagrobków z Józefowa, z Brusna, a do 1938 roku zobaczylibyśmy na trasie kilkanaście pięknych cerkwi.

link do trasy cz I  (60 km) 

link do trasy cz. II  (30 km) 

1). Cmentarz w Kryłowie (koniec trasy nr 5)

2) Cmentarz w Małkowie Kolonii + miejsce pamięci

3) Cmentarz w Szychowicach – miejsce pamięci ukraińskich mieszkańców

4) Cmentarz w Kosmowie (szczegółowa inwentaryzacja – link)

5) Cmentarz w Mienianach (szczegółowa inwentaryzacja – link)

6) Cmentarz w Czerniczynie (szczegółowa inwentaryzacja – link)

7) Cmentarz w Werbkowicach (monografia cmentarza – link)

8) Cmentarz w Dobromierzycach (nagrobki po łacinie, polsku, ukraińsku i rosyjsku)

9) Cmentarzyk w Peresołowicach

CzII

10) Cmentarz w Bogucicach/Bohutyczach

11. Cmentarz w Mołodiatyczach

12. Cmentarz w Nieledwi – rzeźba anioła

13. Cmentarz w Gozdowie

14. Cmentarz w Brodzicy (Bohorodycy)

15. Cmentarz w Husynnem

Zrealizowano w ramach Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Follow by Email
Facebook

Zapisz się na newsletter!

[FM_form id="1"]

Wybrane dla Ciebie

Czytaj również

f a n f a r a 20_21

Festiwal Fanfara – muzyka tradycyjna Roztocza25-29 sierpnia 2021Chłopków, gm. Frampol i okolice Na ostatni tydzień wakacji zapraszamy na kameralny, domowej…
CZYTAJ DALEJ

Loteria fantowa „Szkoła letnia” 15.07.2022

Wykaz nagród loterii "Pieśni dla bagien" Urszulin 26.06.2022 (PDF) REGULAMIN LOTERII (PDF)
CZYTAJ DALEJ

Górki Czechowskie – raport przyrodników

NAUKOWCY: PLANY ZABUDOWY GÓREK DO KOSZA! Po kilku miesiącach zwlekania i uników Urząd Miasta udostępnił raport z inwentaryzacji przyrodniczej Górek…
CZYTAJ DALEJ